Πάμε να καθίσουμε στον πάγκο δίπλα στον Βάλτερ Ματσάρι για να γνωρίσουμε λίγο τον παθιασμένο, νευρικό, τελειομανή, εκρηκτικό, επίμονο νέο προπονητή του Ηρακλή και να ζήσουμε... ματσαρικές στιγμές;

Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google

Ο Βάλτερ Ματσάρι κατάγεται από το Σαν Βιντσέντσο, μια πόλη περίπου μία ώρα με το αυτοκίνητο από το Λιβόρνο. Αυτή μπορεί να φαίνεται άσχετη πληροφορία, αλλά δεν είναι: κυρίως επειδή ο Ματσάρι είναι άνθρωπος που δίνει προσοχή στη λεπτομέρεια. (Θα κάνετε λίγη υπομονή...)

Το 2011, λοιπόν, ,ο Ματσάρι, που κατάγεται από το Σαν Βιντσέντσο, ήταν προπονητής της Νάπολι, ενώ ο Μασιμιλιάνο Αλέγκρι, που κατάγεται από το Λιβόρνο ήταν προπονητής της Μίλαν. Στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε την παραμονή του αγώνα μεταξύ των δύο ομάδων, ο Αλέγκρι είπε ότι οι δημοσιογράφοι έκαναν λάθος που αποκαλούσαν τον Ματσάρι συμπολίτη του. «Ο Βάλτερ γεννήθηκε λίγα χιλιόμετρα από την πόλη» είπε ο Αλέγκρι, με το ύφος κάποιου που ξέρει ότι η ανατολική ακτή είναι για αγόρια και η ετρουσκική ακτή (στην οποία γεννήθηκε ο ίδιος) που εκτείνεται κατά μήκος της επαρχίας του Λιβόρνο είναι για άνδρες.

Ο Ματσάρι, ο οποίος είναι από το Σαν Βιντσέντσο και όχι από το Λιβόρνο, και ο οποίος ενδιαφέρεται για τις λεπτομέρειες, αναγκάστηκε να βάλει τέλος στην παρεξήγηση την επόμενη μέρα: «Θα το πω επίσημα: Ο Ματσάρι γεννήθηκε στο Σαν Βιντσέντσο, στην επαρχία του Λιβόρνο. Και δεν θέλω να είμαι από το Λιβόρνο». Συνέχισε λέγοντας ότι ο Αλέγκρι, όταν ήταν στην Αλιανέζε, ήθελε να ρωτήσει κάτι τον Ματσάρι, ο οποίος εκείνη την εποχή (εκτός από το ότι ήταν από το Σαν Βιντσέντσο και όχι από το Λιβόρνο, μην ξεχνιόμαστε) ήταν ήδη βοηθός του Ρέντσο Ουλιβιέρι όταν ο τελευταίος προπονούσε τη Νάπολι. Και αυτή ήταν η πρώτη και τελευταία συζήτηση μεταξύ των δύο, ο ένας από το Λιβόρνο και ο άλλος από το Σαν Βιντσέντσο. Ποιος ξέρει για τι μίλησαν, τι είπαν ο ένας στον άλλον. Ίσως ο Αλέγκρι ρώτησε τον Ματσάρι πώς αισθάνεται που είναι από το Σαν Βιντσέντσο και όχι από το Λιβόρνο. Γιατί, αν μη τι άλλο, ο Αλέγκρι είναι αυτός που θα ήθελε να είναι από το Σαν Βιντσέντσο και όχι από το Λιβόρνο, όπως υποστηρίζει ο Ματσάρι για τον συνάδελφό του. Αλλόκοτη ιστορία, δεν είναι; Και (άλλη) μια απόδειξη ότι ο νέος προπονητής του Ηρακλή, στην επιστροφή της ομάδας της Θεσσαλονικής στη μεγάλη κατηγορία, θα μπορούσε να είναι ίσως χαρακτήρας ενός μυθιστορήματος ή ενός θεατρικού έργου και να πρωταγωνιστεί άλλοτε σοβαρός και άλλοτε ως καρικατούρα του εαυτού του, κάποιος που μπορεί να προκαλεί άλλοτε σεβασμό και άλλοτε γέλιο, αλλά πάντα χωρίς να νοιάζεται ποια είναι η γνώμη των άλλων γι' αυτόν. «Από εκεί που έρχομαι, όταν ήμουν παιδί, συνηθίζουμε να λέμε ότι η πρώτη γροθιά μετράει για δύο» λέει δείχνοντας ξεκάθαρα πως ό,τι κι αν γίνει ξέρει πολύ καλά να υπερασπίζεται τον εαυτό του.

Όσοι τον παρακολουθούν όλα αυτά τα χρόνια που είναι στους πάγκους, σίγουρα τον θυμούνται για τις κινήσεις του στην άκρη του πάγκου, τις διαμαρτυρίες προς τον τέταρτο διαιτητή, και πάνω απ’ όλα για το περίφημο χτύπημα στον καρπό, την χειρονομία του ρολογιού. Για πολλούς, ο Μάτσαρι υπήρξε meme πριν ακόμη η λέξη meme γίνει καθημερινότητα και επικρατήσει στα social media. Στην προσωπική αφήγησή του στο Coaches’ Voice, ο 64χρονος Ιταλός προπονητής μοιάζει να απογυμνώνει τον (όποιο) μύθο του. Δεν παρουσιάζει τον εαυτό του σαν ιδιοφυΐα ούτε σαν επαναστάτη του ποδοσφαίρου. Μιλά περισσότερο σαν άνθρωπος που έμαθε να επιβιώνει μέσα στο ποδόσφαιρο μέσω της πειθαρχίας. «Ένας προπονητής πρέπει να γνωρίζει οτιδήποτε συμβαίνει γύρω από την ομάδα» λέει και σε αυτή τη φράση κρύβεται ολόκληρη η φιλοσοφία του. Ο προπονητής, για τον Μάτσαρι, δεν είναι μόνο τεχνικός, αλλά φύλακας της ισορροπίας, διαχειριστής των εντάσεων, μια σχεδόν πατρική μορφή μέσα σε έναν οργανισμό που είναι η μοίρα του να βρίσκεται συνεχώς ανάμεσα στην αποθέωση και την καταστροφή.

Αυτό το στοιχείο είναι ίσως που τον κάνει τόσο ιδιαίτερο στο ιταλικό ποδόσφαιρο. Ο Ματσάρι ανήκει σε εκείνη τη σχολή των προπονητών που μοιάζουν να κουβαλούν το παιχνίδι πάνω τους. Είναι τα «πέρα-δώθε» στον πάγκο, ο ιδρώτας που στάζει, η ένταση, οι έντονες χειρονομίες, οι κραυγές. Και έτσι έχει γίνει μέρος της ποδοσφαιρικής λαογραφίας. Στο Coaches’ Voice μιλά με ιδιαίτερη αγάπη για τη δουλειά στο γήπεδο. «Στην προπόνηση χτίζεις την εμπιστοσύνη» λέει δείχνοντας ότι πιστεύει πάντα ότι οι ομάδες δεν χτίζονται με.. τσιτάτα και επικοινωνιακά κόλπα, αλλά με συνεχή δουλειά και μια σχεδόν εμμονική προσήλωση στη λεπτομέρεια.

Σύμφωνα με παλιούς συνεργάτες του στη Νάπολι, υπήρχαν βράδια πριν από σημαντικούς αγώνες που ο Ματσάρι έμενε κυριολεκτικά μέχρι τα ξημερώματα στο προπονητικό κέντρο του. Δεν περιοριζόταν στο να βλέπει βίντεο αντιπάλων, αλλά ξανακοίταζε επαναλαμβανόμενα φάσεις, σταματούσε τις εικόνες σε συγκεκριμένες κινήσεις αμυντικών και κρατούσε χειρόγραφες σημειώσεις.Ένας άνθρωπος του επιτελείου είχε περιγράψει πως, πριν από αγώνα με τη Γιουβέντους, ο Ματσάρι είχε τόσο άγχος για το πώς θα αντιμετώπιζε τον Αντρέα Πίρλο ώστε τελικά αποκοιμήθηκε για λίγες ώρες μέσα στο γραφείο του, με ανοιχτή την τηλεόραση που έπαιζε στιγμιότυπα αγώνων της Γιουβέντους. Το επόμενο πρωί εμφανίστηκε κανονικά στην προπόνηση σαν να μην είχε συμβεί τίποτα και άρχισε να τοποθετηθεί κώνους στο γήπεδο μόνος του πριν έρθουν οι παίκτες.

Και μιας και ο λόγος για τη Νάπολι. Η ομάδα αυτή στην πρώτη θητεία του δεν έπαιζε μόνο αποτελεσματικά, αλλά μπορούσε να διαλύσει κάθε άμυνα όταν έβρισκε χώρους, έχοντας στην επίθεση τους... τρεις τενόρους Εζεκιέλ Λαβέτσι, Έντινσον Καβάνι και Μάρεκ Χάμσικ. Ο ίδιος θυμάται πως «εκείνη η ομάδα μπορούσε να επιτεθεί κάθετα σε δευτερόλεπτα» κάτι που συνοψίζει ολόκληρη την ιδέα του για το ποδόσφαιρο: ένταση, ταχύτητα, άμεση, σχεδόν εκρηκτική, μετάβαση από την άμυνα στην επίθεση. Έβγαλε τους «παρτενοπέι» στο Champions League και τους οδήγησε στην κατάκτηση του Coppa Italia, τον πρώτο τίτλο μετά από σχεδόν είκοσι χρόνια. Όσο, βέβαια, εξελισσόταν το σύγχρονο ποδόσφαιρο, τόσο περισσότερο ο Μάτσαρι άρχισε να μοιάζει με φιγούρα μιας άλλης εποχής. Οι συνεντεύξεις του γέμιζαν με δικαιολογίες που άλλοτε προκαλούσαν συμπάθεια και άλλοτε σαρκασμό. Οι φίλαθλοι θυμούνται βροχές, τραυματισμούς, καθυστερήσεις, κάθε πιθανό και απίθανο λόγο που θα μπορούσε να εξηγήσει μια ήττα. Το διαδίκτυο τον μετέτρεψε σταδιακά σε λαϊκό χαρακτήρα, σχεδόν σε ένα κωμικό πρόσωπο του καμπιονάτο.

Ειδικά οι δικαιολογίες του έχουν γράψει ιστορία και μνημονεύονται για χρόνια. Τη σεζόν 1998-99, Serie B. Ο Ματσάρι είναι ο βοηθός του Ρέντσο Ουλιβιέρι στον πάγκο της Μόντενα, που χάνει με 4-2 εντός έδρας από τη Ραβένα. Ο νεαρός Βάλτερ έχει έτοιμη τη δικαιολογία: «Το μόνο ελαφρυντικό είναι ότι η μισή ομάδα έχει γρίπη, τέσσερις ή πέντε παίκτες έχουν πυρετό, και ένας έπαιξε ακόμη και με διάρροια». Tέλος! Το 2013 είναι στη Νάπολι, που ηττήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου από τη Βικτόρια Πλζεν. Και εδώ ο Ματσάρι κάνει μια δήλωση που παραμένει στο hall of fame μέχρι σήμερα. «Το Σαν Πάολο είναι συνήθως καυτό, μας ωθεί να ξεκινήσουμε καλά, αλλά σήμερα ήταν και τα γενέθλια του Καβάνι και η ατμόσφαιρα ήταν υπνωτισμένη». Θέλετε κι άλλο τέτοιο... διαμαντάκι; Τη σεζόν 2021-22 είναι στον πάγκο της Κάλιαρι και μετά από ισοπαλία 1-1 με την Έμπολι τα... έριξε στον διαιτητή. Όχι για κάποιο σφυριγμά του, ίσα ίσα. «Ουσιαστικά, πριν από τον τραυματισμό του διαιτητή, ήμασταν στο παιχνίδι, όχι πολύ επιθετικοί ή επιτηδευμένοι, αλλά σίγουρα είχαμε ξεκινήσει καλά». Σε έναν αγώνα της Ίντερ, οι κάμερες τον έπιασαν να δαγκώνει νευρικά ένα πλαστικό μπουκάλι νερού στον πάγκο. Το στιγμιότυπο έγινε viral διότι έδειχνε πόσο έντονα ζούσε κάθε παιχνίδι. Χρόνια μετά έκανε ξανά το ίδιο σε παιχνίδι της Κάλιαρι και μετά αποκάλυψε ότι καμία ένταση δεν είχε απλά δεν μπορούσε να ανοίξει το μπουκάλι!Ο ίδιος υποστήριξε, πάντως, κάποια στιγμή ότι πολλές από τις παράξενες δικαιολογίες του ήταν εσκεμμένες. «Ίσως εφεύρισκα μια δικαιολογία, αλλά το έκανα για να προστατεύσω τους παίκτες μου». Προτιμούσε να γελοιοποιηθεί ο ίδιος στα media παρά να στραφεί η πίεση προς την ομάδα του.

Και, βέβαια, είναι και τα τρία ρολόγια. Ίσως η πιο «ματσαρική» στιγμή του. Τον Ιανουάριο του 2024, κατά τη διάρκεια του ιταλικού Supercoppa στο Ριάντ, οι κάμερες τον κατέγραψαν να φορά στο αριστερό αντιβράχιο ένα Casio και ένα smartwatch, ενώ στο δεξί ένα πολύ ακριβό και κομψό Rolex. Η εικόνα εξαπλώθηκε αμέσως στα social media και έγινε viral μέσα σε λίγες ώρες. Οι φίλαθλοι άρχισαν να κάνουν αμέτρητα αστεία: ότι μετρά ταυτόχρονα τις καθυστερήσεις, τον «ιταλικό χρόνο» και τον χρόνο που απομένει μέχρι να δεχτεί γκολ η ομάδα του.Κι, όμως, ο λόγος ήταν πρακτικός. Χρησιμοποιούσε διαφορετικά ρολόγια για διαφορετικές λειτουργίες: ένα για την ώρα, ένα για τη χρονομέτρηση του αγώνα και ένα συνδεδεμένο με δεδομένα φυσικής κατάστασης και επικοινωνίας με το επιτελείο του.

Μήπως τελικά υπάρχει κάτι άδικο στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται συχνά τέτοιες μορφές, όπως ο Ματσάρι; Διότι πίσω από το αστείο, το meme, τη δικαιολογία, τη χειρονομία του ρολογιού, υπάρχει ένας άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του σε μια αδιάκοπη μελέτη του ποδοσφαίρου. Ακόμη και όσοι τον ειρωνεύονται, συχνά αναγνωρίζουν πως οι ομάδες του είχαν ταυτότητα. Ότι μπορούσε να πάρει ρόστερ περιορισμένων δυνατοτήτων και να τα κάνει ανταγωνιστικά απέναντι σε ισχυρότερους αντιπάλους.Το πιο ενδιαφέρον, όμως, είναι πως ο ίδιος δεν φαίνεται να αντιστέκεται ιδιαίτερα σε αυτή τη μυθοποίηση. Οι φωτογραφίες με τα πολλαπλά ρολόγια στα χέρια του έγιναν αμέσως viral, σαν να ήθελε ο ίδιος να παίξει με τη δημόσια εικόνα του. Μοιάζει να ξέρει ότι το ποδόσφαιρο είναι σκληρό απέναντι σε όσους μένουν πίσω. Κι έτσι συνεχίζει να κοιτάζει το ρολόι του, σαν να προσπαθεί να διαπραγματευτεί λίγες ακόμη στιγμές μέσα σε ένα παιχνίδι που αλλάζει συνέχεια.Και όσο οι φίλαθλοι γελούν με τα memes του, τόσο εκείνος συνεχίζει να υπάρχει μέσα σαν κάτι ξεχωριστό: ένας άνθρωπος απολύτα ατελής, απολύτα παθιασμένος και, γι’ αυτό, απολύτα αληθινός.

Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google

Πρωτότυπο άρθρο