Από sdna.gr
Σύμφωνα με τον ειδικό στον ηλεκτρονικό πόλεμο, Δρ Τόμας Γουίδινγκτον από το think tank RUSI, πολλές χώρες του Κόλπου πραγματοποιούν παρεμβολές GPS, όχι μόνο το Ιράν αλλά και οι Ηνωμένες Πολιτείες και άλλα κράτη της περιοχής. Όπως ανέφερε στο Sky News, το Ιράν έχει πλέον τελειοποιήσει τη συγκεκριμένη τεχνολογία.
Ανάλυση της εταιρείας ναυτιλιακών πληροφοριών Windward δείχνει ότι από την έναρξη του πολέμου έχουν καταγραφεί πάνω από ένα εκατομμύριο περιστατικά παρεμβολών GPS στον Περσικό Κόλπο, αριθμός που αντιστοιχεί στο 98% όλων των σχετικών περιστατικών παγκοσμίως.
Τα σημάδια των παρεμβολών είναι πλέον εμφανή ακόμη και σε δημόσιους χάρτες παρακολούθησης πλοίων στα Στενά του Ορμούζ. Δεξαμενόπλοια φαίνονται να κινούνται ξαφνικά δεκάδες μίλια με ακραίες γωνίες ή μεγάλοι αριθμοί πλοίων εμφανίζονται σαν να βρίσκονται στοιβαγμένοι στο ίδιο σημείο. Όλα αυτά αποτελούν ενδείξεις ότι τα συστήματα που βασίζονται στο GPS παραπλανούνται.
Η δυνατότητα διατάραξης του GPS, του συστήματος που χρησιμοποιείται καθημερινά για πλοήγηση, έχει πλέον εξελιχθεί σε βασικό στοιχείο του σύγχρονου πολέμου και δεν περιορίζεται μόνο στο πεδίο της μάχης.
Τον Σεπτέμβριο του 2025, αεροσκάφος που μετέφερε την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπέστη ύποπτη παρεμβολή GPS. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε ότι το αεροπλάνο προσγειώθηκε με ασφάλεια, προσθέτοντας ότι οι βουλγαρικές αρχές θεωρούν πως η «κατάφωρη αυτή παρέμβαση» πραγματοποιήθηκε από τη Ρωσία.
Η χρήση παρεμβολών GPS στη θάλασσα δεν αποτελεί νέο φαινόμενο. Πρόκειται για γνωστή πρακτική στη Μαύρη Θάλασσα, γύρω από λιμάνια που ελέγχονται από τη Ρωσία. Ωστόσο, η κλίμακα του φαινομένου έχει εκτοξευθεί μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν.
Χάρτες που αποτυπώνουν περιστατικά παρεμβολής ή παραποίησης σήματος γύρω από τα Στενά του Ορμούζ δείχνουν μεγάλες περιοχές όπου το GPS παρουσιάζει σοβαρή υποβάθμιση, επηρεάζοντας από drones μέχρι και επιβατικά αεροσκάφη.
Το αποτέλεσμα είναι ότι, παρότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ περιορίζεται γεωγραφικά σε σχετικά μικρή περιοχή, η κατανόηση του τι πραγματικά συμβαίνει καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη.
Σύμφωνα με τον Δρ Τόμας Γουίδινγκτον, το Ιράν έχει ενισχύσει τις δυνατότητές του αγοράζοντας εξοπλισμό παρεμβολών από τη Ρωσία, ενώ παράλληλα έχει αναπτύξει και δικά του συστήματα.
«Ο τεράστιος κορεσμός παρεμβολών στην περιοχή αντικατοπτρίζει όσα είχαν προβλεφθεί σε περίπτωση οποιασδήποτε αντιπαράθεσης ανάμεσα στο Ιράν και σε οποιονδήποτε άλλο», δήλωσε στο Sky News.
Ο ίδιος εξήγησε ότι παρεμβολές GPS είχαν παρατηρηθεί και πριν από την αμερικανική επιχείρηση για την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο από τη Βενεζουέλα, εκτιμώντας ότι και οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν πλέον διαταραχές GPS στον Κόλπο.
Όπως πρόσθεσε, και άλλα κράτη της περιοχής «σίγουρα το κάνουν», κυρίως γύρω από αεροδρόμια, διυλιστήρια πετρελαίου και σιδηροδρομικούς τερματικούς σταθμούς, δηλαδή σε κρίσιμες εθνικές υποδομές που θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο.
Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ κατηγορείται εδώ και χρόνια για χρήση παρεμβολών GPS. Σύμφωνα με αναφορές, οι διαταραχές είναι τόσο έντονες ώστε Ισραηλινοί και Λιβανέζοι πολίτες έχουν εμφανιστεί να ταιριάζουν μεταξύ τους σε εφαρμογές γνωριμιών, καθώς αλλοιώνεται η τοποθεσία των συσκευών τους.
Ο αναλυτής ασφαλείας του RUSI, Νόα Σίλβια, είχε δηλώσει ότι το Ισραήλ χρησιμοποιεί τεχνικές spoofing ώστε να επηρεάζει την ακρίβεια φθηνότερων πυρομαχικών που χρησιμοποιούν η Χεζμπολάχ και η Χαμάς και τα οποία βασίζονται στο GPS για πλοήγηση.
Μία από τις περιοχές όπου το Ιράν έχει αξιοποιήσει όλο και περισσότερο τις παρεμβολές GPS είναι οι λεγόμενες «παραπλανητικές πρακτικές ναυτιλίας», σύμφωνα με την ανώτερη αναλύτρια ναυτιλιακών πληροφοριών Μισέλ Βίζε Μπόκμαν.
Πριν από τον πόλεμο, ιρανικά δεξαμενόπλοια συγκεντρώνονταν σε διεθνή ύδατα και στη συνέχεια παραποιούσαν το σήμα τοποθεσίας τους, ώστε να φαίνεται ότι παραμένουν εκεί. Στην πραγματικότητα, όμως, ταξίδευαν «σκοτεινά», δηλαδή με απενεργοποιημένα τα συστήματα εντοπισμού AIS, προς το νησί Χαργκ του Ιράν, όπου φόρτωναν πετρέλαιο πριν επιστρέψουν στο αρχικό σημείο.
Εκεί μπορούσε να πραγματοποιηθεί μεταφορά φορτίου από πλοίο σε πλοίο, πριν ένα δεξαμενόπλοιο αναχωρήσει μεταφέροντας πετρέλαιο που υπόκειται σε κυρώσεις.
Η κατάσταση αυτή προκαλεί ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο το GPS μπορεί να συνεχίσει να θεωρείται αξιόπιστο μέσο πλοήγησης.
Ο Σάιμον Κούπερ από την αμυντική εταιρεία QinetiQ, η οποία εργάζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο πάνω σε τεχνολογίες αντιμετώπισης παρεμβολών GPS, εμφανίζεται βέβαιος ότι το σύστημα θα συνεχίσει να αποτελεί βασικό εργαλείο.
«Τα παγκόσμια συστήματα πλοήγησης και οι δορυφορικοί αστερισμοί είναι εξαιρετικά σημαντικοί για την καθημερινότητά μας και θα συνεχίσουν να είναι και στο μέλλον», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι να κατανοηθεί ο τρόπος λειτουργίας τους σε διαφορετικά περιβάλλοντα και να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες ώστε να διατηρούν την ανθεκτικότητά τους.
Πηγή: Newsbeast.gr